Wordfence là gì? Liệu đây có phải là plugin bảo mật tốt nhất cho WordPress?
Nếu đã sử dụng WordPress một thời gian, sớm hay muộn chúng ta cũng sẽ bắt đầu quan tâm đến vấn đề bảo mật. Lúc mới làm website, mình cũng giống khá nhiều người, thường tập trung nhiều hơn vào giao diện, bài viết, SEO hay tốc độ tải trang. Chỉ đến khi nhìn thấy những lần đăng nhập thất bại, các request lạ hoặc đọc về những website WordPress bị chèn mã độc thì mới bắt đầu để ý rằng một website đưa lên Internet không chỉ có người dùng bình thường truy cập mà còn liên tục có bot tự động dò tìm những điểm yếu. Trong quá trình sử dụng WordPress, một trong những plugin bảo mật mình thường lựa chọn là Wordfence. Đây không phải công cụ có thể khiến website trở nên an toàn tuyệt đối chỉ sau một lần cài đặt, nhưng với mình nó là một lớp bảo vệ khá hữu ích và cũng tương đối dễ tiếp cận với người mới.
Wordfence là gì?
Wordfence là một plugin bảo mật dành cho WordPress, cung cấp nhiều chức năng như tường lửa, quét mã độc, bảo vệ trang đăng nhập, giới hạn những hành vi đăng nhập bất thường và cảnh báo khi phát hiện một số vấn đề liên quan đến bảo mật website. Phiên bản miễn phí hiện đã bao gồm firewall, security scanner, login security và một số công cụ quản lý, vì vậy với một blog hoặc website WordPress thông thường thì ngay cả bản miễn phí cũng đã có khá nhiều thứ để sử dụng.
Nếu giải thích theo cách đơn giản, mình thường hình dung Wordfence giống như một người bảo vệ đứng trước website. Người bảo vệ này không thể đảm bảo rằng sẽ không bao giờ có chuyện gì xảy ra, nhưng có thể quan sát những lượt truy cập đáng ngờ, ngăn chặn một số hành vi nguy hiểm và kiểm tra xem bên trong website có dấu hiệu bất thường hay không.
Điểm mình thích ở Wordfence là sau khi cài đặt, người mới không cần phải hiểu quá nhiều thuật ngữ bảo mật mới có thể bắt đầu sử dụng. Plugin có giao diện quản lý ngay trong WordPress và chia tương đối rõ các phần như Firewall, Scan hay Login Security. Khi tìm hiểu sâu hơn thì bên trong có khá nhiều thiết lập nâng cao, nhưng nếu chỉ sử dụng cho một website cá nhân nhỏ thì không nhất thiết phải chỉnh tất cả mọi thứ ngay từ đầu.
Firewall của Wordfence dùng để làm gì?
Một trong những chức năng quan trọng nhất của Wordfence là Web Application Firewall, thường được gọi ngắn gọn là firewall hay tường lửa.
Bạn có thể hình dung website giống như một ngôi nhà và firewall giống như cánh cổng phía trước. Mỗi khi có một yêu cầu truy cập vào website, firewall có thể kiểm tra yêu cầu đó trước khi cho nó đi sâu hơn vào hệ thống. Nếu phát hiện một mẫu tấn công đã biết hoặc hành vi đáng ngờ, Wordfence có thể chặn yêu cầu đó. Theo tài liệu của Wordfence, firewall của plugin có thể xử lý nhiều loại lưu lượng độc hại, bao gồm các cuộc tấn công nhắm vào lỗ hổng của WordPress và plugin, các nỗ lực tải file độc hại hoặc những lần thử đăng nhập hàng loạt.
Khi mở phần thống kê của Wordfence trên một website đã hoạt động một thời gian, đôi khi bạn sẽ khá bất ngờ vì có rất nhiều lượt truy cập không giống người dùng bình thường. Có bot thử những đường dẫn không tồn tại, dò các file phổ biến hoặc thử đăng nhập với những username thường gặp.
Điều đó không có nghĩa website của bạn đang bị một hacker nào đó ngồi trước máy tính nhắm tới. Phần lớn những hoạt động kiểu này có thể đến từ các hệ thống tự động quét rất nhiều website trên Internet. Nhưng chính vì việc quét tự động diễn ra liên tục nên có một lớp firewall vẫn là điều mình thấy khá cần thiết.
Quét mã độc và kiểm tra file WordPress
Chức năng thứ hai mình sử dụng khá nhiều là Scan.
Wordfence có thể kiểm tra các file trên website để tìm những dấu hiệu liên quan đến mã độc, backdoor, file đáng ngờ hoặc một số mẫu lây nhiễm đã biết. Công cụ Scan cũng có thể kiểm tra thay đổi trong file WordPress, theme và plugin, đồng thời cảnh báo về những phiên bản phần mềm cũ hoặc có lỗ hổng đã được biết đến.
Phần này đặc biệt hữu ích khi bạn cảm thấy website có biểu hiện bất thường. Chẳng hạn website đột nhiên xuất hiện một file mà mình không nhớ đã tạo, bị chuyển hướng sang trang khác, có quảng cáo lạ hoặc Google hiển thị những nội dung không phải của mình.
Tất nhiên không phải cứ Wordfence báo một file thay đổi thì file đó chắc chắn là virus. Nếu bạn tự chỉnh sửa theme hoặc plugin thì việc file khác với phiên bản gốc là điều hoàn toàn bình thường. Vì vậy khi nhận được cảnh báo, mình thường xem kỹ Wordfence đang báo vấn đề gì trước khi bấm xóa hoặc sửa file. Với bảo mật website, theo mình việc hiểu cảnh báo vẫn tốt hơn là cứ thấy màu đỏ là xóa ngay.
Bảo vệ trang đăng nhập WordPress
Một kiểu tấn công khá dễ hiểu là thử đăng nhập nhiều lần với các mật khẩu khác nhau, thường được gọi là brute force. Wordfence có các thiết lập giúp giới hạn những lần đăng nhập sai và khóa những nguồn có hành vi bất thường. Ngoài ra Wordfence còn hỗ trợ xác thực hai bước – 2FA, tức là ngoài mật khẩu còn cần thêm mã xác thực từ ứng dụng trên điện thoại hoặc thiết bị xác thực.
Đối với website chỉ có một hoặc vài tài khoản quản trị như blog cá nhân, mình thấy 2FA là một tính năng rất đáng giá. Ví dụ trong trường hợp mật khẩu vô tình bị lộ, người khác vẫn còn phải vượt qua bước xác thực thứ hai mới có thể đăng nhập.
Wordfence cũng hỗ trợ reCAPTCHA trên một số trang đăng nhập và đăng ký mặc định của WordPress, giúp phân biệt một phần lưu lượng người thật và bot. Tuy nhiên tính năng này có những giới hạn với các form đăng nhập được tùy biến bởi theme hoặc plugin khác, vì vậy nếu sử dụng thì mình vẫn thường kiểm tra lại sau khi bật để đảm bảo người dùng thật có thể đăng nhập bình thường.
Wordfence Free có đủ dùng không?
Đối với một blog cá nhân hoặc website WordPress nhỏ, mình nghĩ Wordfence Free đã đủ để bắt đầu. Bản miễn phí có firewall, scanner và các tính năng bảo vệ đăng nhập cơ bản nên người mới chưa nhất thiết phải mua bản trả phí ngay.
Điểm cần hiểu là bản Premium có một số lợi thế về tốc độ cập nhật bảo mật. Theo tài liệu hiện tại của Wordfence, khách hàng Premium nhận các firewall rule và malware signature mới theo thời gian thực, trong khi một số quy tắc firewall mới được chuyển tới người dùng miễn phí sau một khoảng thời gian chậm hơn.
Vì vậy việc chọn Free hay Premium theo mình phụ thuộc vào mức độ quan trọng của website. Một blog cá nhân nhỏ và một website doanh nghiệp tạo ra doanh thu mỗi ngày rõ ràng có mức độ rủi ro khác nhau. Mình thường không có quan điểm rằng cứ làm WordPress là bắt buộc phải mua Wordfence Premium. Quan trọng hơn là hiểu website của mình cần mức bảo vệ như thế nào và lựa chọn cho phù hợp.
Cài Wordfence rồi website có an toàn tuyệt đối không?
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất mình muốn nói trong bài.
Không có plugin bảo mật nào có thể đảm bảo website WordPress an toàn tuyệt đối.
Cài Wordfence nhưng vẫn sử dụng mật khẩu kiểu 123456, cài theme hoặc plugin tải từ những nguồn không rõ ràng, không cập nhật WordPress trong nhiều năm hoặc để hàng loạt plugin không còn sử dụng thì rủi ro vẫn rất lớn.
Với mình, Wordfence chỉ là một lớp trong toàn bộ quá trình bảo vệ website. Bên cạnh đó vẫn cần sử dụng mật khẩu mạnh, bật 2FA cho tài khoản quản trị, cập nhật WordPress và plugin thường xuyên, hạn chế plugin không cần thiết, chỉ sử dụng theme và plugin từ nguồn đáng tin cậy và đặc biệt là phải có backup.
Backup đôi khi còn quan trọng hơn rất nhiều công cụ bảo mật. Nếu website thật sự xảy ra sự cố, một bản sao lưu sạch có thể giúp chúng ta phục hồi lại hệ thống thay vì phải sửa từng file trong tình trạng không biết mã độc đã nằm ở đâu.
Wordfence có làm website chậm đi không?
Wordfence thực hiện nhiều công việc như ghi nhận lưu lượng, chạy firewall và quét file nên đương nhiên nó sẽ sử dụng một phần tài nguyên của hosting. Với hosting có cấu hình thấp hoặc website chứa rất nhiều file, quá trình Scan đôi khi có thể tạo thêm tải cho máy chủ.
Tuy nhiên theo trải nghiệm của mình, thay vì kết luận đơn giản rằng “Wordfence nặng”, nên xem website đang sử dụng hosting nào, cấu hình plugin ra sao, có bao nhiêu plugin khác đang chạy và thời điểm Scan có trùng với lúc website nhiều người truy cập hay không.
Mình thường ưu tiên bật những chức năng thực sự cần thiết thay vì chỉnh mọi thiết lập lên mức cao nhất chỉ vì nghĩ như vậy sẽ an toàn hơn. Bảo mật tốt không phải cứ bật càng nhiều thứ càng tốt, mà là cấu hình phù hợp với website mình đang vận hành.
Người mới có nên sử dụng Wordfence không?
Nếu đang làm một website WordPress và chưa sử dụng giải pháp bảo mật nào thì Wordfence là một trong những plugin mình nghĩ rất đáng để tìm hiểu. Phiên bản miễn phí đã có đủ những chức năng cơ bản để một người mới bắt đầu làm quen với việc bảo vệ website, từ firewall, quét mã độc cho tới bảo vệ đăng nhập.
Quan trọng hơn, khi sử dụng Wordfence bạn cũng bắt đầu nhìn thấy những thứ vốn diễn ra phía sau một website mà bình thường chúng ta không để ý. Bạn sẽ thấy có những lượt đăng nhập sai, những IP bị chặn, những file thay đổi hay những plugin cần cập nhật. Từ đó mình nghĩ người làm website sẽ dần có ý thức hơn về bảo mật thay vì chỉ quan tâm tới giao diện và nội dung.
Sau nhiều năm sử dụng WordPress, mình nhận ra bảo mật không phải việc làm một lần rồi thôi. Website thay đổi, plugin được cập nhật, lỗ hổng mới xuất hiện và cách tấn công cũng thay đổi theo thời gian. Wordfence có thể giúp mình theo dõi và xử lý một phần trong số đó, nhưng cuối cùng người quản trị website vẫn phải là người chịu trách nhiệm chính.
Nếu phải nói ngắn gọn thì mình sẽ mô tả Wordfence là một plugin giúp bổ sung nhiều lớp bảo vệ cần thiết cho WordPress trong một bộ công cụ tương đối dễ sử dụng. Với blog cá nhân, mình thường bắt đầu bằng Wordfence Free, bật bảo vệ đăng nhập và 2FA, kiểm tra Scan định kỳ rồi chỉ điều chỉnh thêm khi website thực sự cần. Đừng cố biến một website nhỏ thành một hệ thống bảo mật quá phức tạp, nhưng cũng đừng đợi đến lúc website gặp sự cố mới bắt đầu nghĩ tới chuyện bảo vệ nó.